Słownik pojęć

Krótkie wyjaśnienia słów, które pojawiają się w artykułach. W tekstach pojęcia są podkreślone kropkami: najedź na nie, aby zobaczyć definicję.

A

aarti

Obrzęd ofiarowania światła: przed wizerunkiem bóstwa lub nad rzeką porusza się lampą z płomieniem, przy śpiewie pieśni.

ahimsa

Zasada niekrzywdzenia żadnej żywej istoty. Najmocniej rozwinięta w dżinizmie, obecna też w hinduizmie i buddyzmie.

aśram

Miejsce wspólnego życia, nauki i praktyki duchowej, zwykle skupione wokół nauczyciela.

Awesta

Zbiór świętych tekstów zaratusztrianizmu, w tym hymnów przypisywanych Zaratusztrze.

B

bazylika

Tytuł nadawany kościołom o szczególnym znaczeniu, a także typ budowli na planie wydłużonego prostokąta.

bhakti

Droga oddania, w której centrum stoi osobista miłość i cześć dla bóstwa.

bodhisattwa

W buddyzmie mahajany istota dążąca do oświecenia po to, by pomóc wszystkim istotom wyzwolić się z cierpienia.

D

darśan

Oglądanie bóstwa, świętej osoby lub miejsca, rozumiane jako spotkanie, w którym wierny także jest widziany.

G

gurdwara

Sikhijska świątynia: miejsce modlitwy i spotkań wspólnoty, przy którym działa langar.

guru

Nauczyciel duchowy. W sikhizmie tytuł dziesięciu mistrzów oraz świętej księgi Guru Granth Sahib.

H

hadżdż

Pielgrzymka do Mekki, którą muzułmanin powinien odbyć przynajmniej raz w życiu, jeśli pozwala mu na to zdrowie i majątek.

I

ikonostas

Ściana z ikonami, która w cerkwi oddziela prezbiterium od nawy.

imam

Przewodnik modlitwy we wspólnocie muzułmańskiej. W szyizmie także tytuł przywódców z rodu Proroka, począwszy od Alego.

K

kibla

Kierunek Kaaby w Mekce, w którym muzułmanie zwracają się podczas modlitwy.

L

langar

Bezpłatny posiłek wydawany przy gurdwarze każdemu gościowi, bez względu na pochodzenie i wyznanie.

M

mihrab

Nisza w ścianie meczetu, która wskazuje kiblę, czyli kierunek modlitwy.

moksza

Wyzwolenie z cyklu narodzin i śmierci, najwyższy cel wielu szkół hinduizmu.

S

sadhu

Asceta, który porzucił życie rodzinne i majątek, by poświęcić się praktyce duchowej.

satsang

Spotkanie w gronie osób dążących do prawdy, połączone ze słuchaniem nauk i wspólnym śpiewem.

stupa

Budowla w kształcie kopca, kryjąca relikwie. Wierni okrążają ją zgodnie z ruchem wskazówek zegara.

synagoga

Dom modlitwy, nauki i zgromadzeń wspólnoty żydowskiej.

szamanizm

Praktyki, w których szaman pośredniczy między ludźmi a światem duchów, na przykład w leczeniu i rytuałach wspólnoty.

T

tao

Droga: zasada, według której toczy się świat. Centralne pojęcie Daodejing.

Tora

Pięcioksiąg Mojżesza, a w szerszym znaczeniu całość żydowskiego nauczania religijnego.

W

wat

Tajski lub laotański zespół świątynno-klasztorny z salą modlitw, stupami i mieszkaniami mnichów.

wu wei

Działanie bez wymuszania, zgodne z naturalnym biegiem rzeczy.