Wniebowstąpienie Jezusa i jego znaczenie w chrześcijaństwie

Wniebowstąpienie to chrześcijańska prawda wiary, według której zmartwychwstały Jezus Chrystus wszedł do chwały Boga Ojca. Nazwa odnosi się również do święta upamiętniającego to wydarzenie. Wniebowstąpienie łączy zakończenie ziemskiej działalności Jezusa z przekonaniem o jego dalszej obecności i działaniu w Kościele. Wyznają je między innymi katolicy, prawosławni oraz Kościoły protestanckie.

Wniebowstąpienie w Nowym Testamencie

Najbardziej rozbudowany opis znajduje się na początku Dziejów Apostolskich. Zmartwychwstały Jezus przez czterdzieści dni ukazuje się uczniom i mówi im o królestwie Bożym. Następnie zostaje uniesiony, a obłok przesłania go ich oczom. Uczniowie otrzymują zapowiedź jego powrotu oraz zadanie świadczenia o nim. Relację tę chrześcijanie odczytują w związku z obietnicą Ducha Świętego.

Zakończenie Ewangelii według św. Łukasza ukazuje Jezusa błogosławiącego uczniów i oddalającego się od nich ku niebu. Motyw pojawia się również w zakończeniu Ewangelii według św. Marka. Poszczególne opisy podkreślają różne elementy: błogosławieństwo, wywyższenie Chrystusa i misję uczniów. Są religijnymi świadectwami wiary pierwszych wspólnot.

Co oznacza wejście do nieba

W teologii niebo oznacza przede wszystkim pełną wspólnotę z Bogiem. Wniebowstąpienie nie służy określeniu miejsca pobytu Jezusa na mapie kosmosu. Obrazy wysokości i obłoku wyrażają przejście do Bożej chwały, która przekracza zwykłe ludzkie doświadczenie. Wiara chrześcijańska odnosi tę chwałę także do człowieczeństwa Jezusa.

Wyznanie wiary mówi o zasiadaniu Chrystusa po prawicy Ojca. Jest to język godności i władzy, a nie opis ustawienia dwóch tronów w przestrzeni. Według Katechizmu Kościoła Katolickiego Jezus pozostaje pośrednikiem i wstawia się za ludźmi. Prawosławne objaśnienia akcentują wywyższenie ludzkiej natury i otwarcie człowiekowi drogi do jedności z Bogiem.

Kiedy obchodzi się Wniebowstąpienie

Tradycyjny termin święta przypada w czwartek, czterdziestego dnia okresu wielkanocnego, licząc niedzielę Zmartwychwstania jako dzień pierwszy. Termin nawiązuje do Dziejów Apostolskich i zmienia się wraz z datą Wielkanocy. W prawosławiu Wniebowstąpienie należy do dwunastu wielkich świąt i zachowuje tę czwartkową datę.

W rzymskokatolickim kalendarzu diecezji polskich uroczystość obchodzi się w siódmą niedzielę Wielkanocy. W innych krajach katolickich może przypadać w czwartek albo w niedzielę, zgodnie z przyjętym kalendarzem. Przeniesienie obchodu dotyczy organizacji roku liturgicznego; nie zmienia biblijnego przekazu o czterdziestu dniach.

Wniebowstąpienie a Wniebowzięcie

Wniebowstąpienie odnosi się do Jezusa, natomiast Wniebowzięcie do Maryi. Katolicki dogmat o Wniebowzięciu mówi o przyjęciu Maryi z ciałem i duszą do chwały nieba po zakończeniu jej ziemskiego życia. Maryja otrzymuje ten udział jako stworzenie zbawione przez Chrystusa. Jezus jest w chrześcijańskiej wierze wcielonym Synem Bożym.

Oba terminy opisują zatem różne osoby i różne prawdy wiary. Różnią się też obchody: Wniebowstąpienie jest związane z ruchomą datą Wielkanocy, a katolicka uroczystość Wniebowzięcia przypada 15 sierpnia. Podobne brzmienie nazw nie uzasadnia ich zamiennego używania ani łączenia obu świąt w jedno wydarzenie.

Związek z misją Kościoła

Według Dziejów Apostolskich uczniowie po Wniebowstąpieniu mają oczekiwać obiecanego Ducha i podjąć misję świadków. Dlatego święto pozostaje blisko związane z Zesłaniem Ducha Świętego. Chrześcijańska interpretacja nie przedstawia odejścia Jezusa jako porzucenia wspólnoty, lecz jako początek nowego sposobu jego obecności.

Temat obejmuje także nadzieję na przyszłe zmartwychwstanie i powrót Chrystusa. W liturgii łączy uwielbienie Jezusa z odpowiedzialnością wierzących za życie na ziemi. Obrazy Wniebowstąpienia w sztuce często przedstawiają Chrystusa ponad grupą uczniów; układ kompozycji wyraża teologiczny sens sceny, a nie pomiar odległości między ziemią a niebem.