Szukaj w portaluCtrl K

Chrześcijaństwo

Religia oparta na życiu i nauczaniu Jezusa z Nazaretu, którego wyznawcy uznają za Chrystusa. Obejmuje między innymi Kościół katolicki, Kościoły prawosławne i wspólnoty protestanckie.

97miejsc kultu
119postaci
506artykułów
155pojęć

Odłamy i nurty

Anglikanizm 6Baptyzm 1Kalwinizm 2Katolicyzm 168Kościoły orientalne 10Luteranizm 7Metodyzm 1Pentekostalizm 2Prawosławie 23Protestantyzm 38

Miejsca kultu

Atlas: chrześcijaństwo
Sanktuarium Asklepiosa w Epidauros – religia, sen i nadzieja na uzdrowienieSynagoga Dura Europos – biblijne obrazy i żydowska wspólnota nad EufratemKatedra w Roskilde – ceglana architektura, królewskie groby i żywa tradycja luterańskaKlasztor Alchi w Ladakhu – malowany świat buddyzmu między Indiami, Kaszmirem i TybetemMeczet Piątkowy w Isfahanie – cztery iwany, ceglane kopuły i historia wspólnej modlitwyMeczet Sześćdziesięciu Kopuł w Bagerhat – islam, cegła i krajobraz BengaluTiwanaku w Boliwii – kamienne sanktuaria i religijny krajobraz AndówKasuga Taisha w Narze – święty las, latarnie i rytuały shintōMonaster Dafni pod Atenami – mozaiki, światło i pamięć BizancjumTongdosa w Korei Południowej – świątynia relikwii i żywa wspólnota buddyjskaNemrut Dağı – sanktuarium Antiocha I, boskie posągi i religia KommageneSynagoga w Wormacji – modlitwa, nauka i pamięć żydowskich wspólnot SzUMWielki Meczet w Samarrze – spiralny minaret i pamięć stolicy AbbasydówRyōan-ji w Kioto – ogród kamieni, świątynia zen i sztuka uważnego patrzeniaSan Vitale w Rawennie – mozaiki, cesarskie dary i chrześcijańska wizja świataNewgrange – światło zimowego przesilenia i pytania o wierzenia neolituBrihadisvara w Thanjavur – Śiwa, królewska fundacja i ludzie zapisani w kamieniuŚwiątynia Bulguksa – kraina Buddy zbudowana z kamienia, drewna i pamięciMauzoleum Ahmeda Jasawiego – suficka pamięć, fundacja Timura i gościnność TurkiestanuMonaster Gelati – gruzińska wiara, królewska pamięć i sztuka myśleniaSynagoga El Ghriba na Dżerbie – błękitne wnętrze, pielgrzymka i pamięć żydowskiej TunezjiHōryū-ji w Japonii – drewno, wizerunki Buddy i pamięć o księciu ShōtokuSanktuarium w Olimpii – Zeus, święty gaj i religijne korzenie igrzyskMeczet Selimiye w Edirne – wielka kopuła Sinana i miasto skupione wokół modlitwyKatedra w Akwizgranie – kaplica Karola Wielkiego, królewski tron i pielgrzymiŚrawanabelagola – Bahubali, wyrzeczenie i pamięć świętych wzgórzGroty Mogao – buddyjskie obrazy i głosy dawnego DunhuangChavín de Huántar – kamień, dźwięk i rytuał w dawnych AndachMezquita-Catedral w Kordobie – historia zapisana między arkadamiSkellig Michael – kamienny klasztor na skraju AtlantykuMeczet Bibi-Chanum w Samarkandzie – wiara, ambicja Timura i kruchość monumentalnej architekturySynagoga Ben Ezra w Kairze – miejsce modlitwy, geniza i tysiące głosów z przeszłościVat Phou w Laosie – święta góra, kult Śiwy i żywa pamięć nad MekongiemĦaġar Qim na Malcie – megality, światło i pytania o najdawniejsze rytuałyBom Jesus do Monte w Bradze – pielgrzymka zapisana w schodach, wodzie i zieleniPura Besakih na Bali – świątynie u stóp Agung i rytm żywej religiiCzoga Zanbil – elamicka święta góra z cegły i miasto bogówWielki Meczet w Kilwie – wiara, koralowy kamień i pamięć Oceanu IndyjskiegoKatedra w Eczmiadzynie – ormiańska wiara, święty olej i pamięć wspólnotyJongmyo w Seulu – królewscy przodkowie, cisza architektury i muzyka rytuałuGöbekli Tepe – kamienne filary, rytuały i życie wspólnot u progu neolituKościół słupowy Borgund – średniowieczna wiara, smoki i mistrzostwo norweskich cieśliSynagoga El Tránsito w Toledo – hebrajskie słowa, sztuka mudéjar i pamięć SefaraduMeczet w Kruszynianach – zielona świątynia, tatarska pamięć i islam zakorzeniony na PodlasiuŚwiątynie jaskiniowe w Dambulli – malowany świat Buddy pod skalnym sklepieniemMont-Saint-Michel – opactwo, pielgrzymowanie i życie między przypływamiUluru – święty krajobraz Aṉangu, Tjukurpa i odpowiedzialność za ziemięSanchi – Wielka Stupa, relikwie i opowieści zapisane w kamieniuItsukushima – sanktuarium shintō pomiędzy morzem a świętą górąGóry Wudang – taoistyczne sanktuaria, Zhenwu i cesarska architekturaKościół Pokoju w Świdnicy – drewno, barok i wiara, która znalazła przestrzeńSanktuarium Eszmuna pod Sydonem – fenicki kult uzdrawiania zapisany w kamieniu i wodzieSēfa-utaki na Okinawie – święty las, kapłanki i pamięć królestwa RiukiuGóra Garizim – święta góra Samarytan między Torą, pielgrzymką i archeologiąŚwiątynia Konfucjusza w Qufu – miejsce, w którym nauczyciel otrzymał cesarską oprawęTaputapuātea na Ra‘iātea – święte miejsce, które łączyło polinezyjski oceanMonaster Rilski – duchowe serce Bułgarii między pustelnią a wielkim klasztoremLalisz – święta dolina jazydów i sanktuarium szejcha AdiegoŚwiątynia Cao Đài w Tây Ninh – Boskie Oko i wietnamska wizja jedności religiiIse Jingū – święte sanktuarium Japonii, które odradza się co dwadzieścia latOsun-Osogbo – święty gaj Jorubów, w którym rzeka, sztuka i wiara tworzą całośćŚwiątynia ognia w Jazdzie – Atash Behram i żywa tradycja zaratusztrianizmuGurdwara Bangla Sahib w Delhi – sikhijskie sanktuarium modlitwy i służbyFushimi Inari Taisha w Kioto – sanktuarium tysięcy bram toriiŚwiątynia Lotosu w Delhi – bahaicki dom modlitwy otwarty dla wszystkichKościół św. Antoniego w Istambule – chrześcijaństwo – TurcjaŚwiątynia Wat Pa Tam Wua – buddyzm – TajlandiaMeczet Gaddafi – islam – UgandaŚwiątynia Panchlingeshwar – hinduizm – IndieBazylika Kibeho – chrześcijaństwo – RwandaŚwiątynia Khecheopalri – buddyzm – IndieMeczet w Lamu – islam – KeniaŚwiątynia Swarg Ashram – hinduizm – IndieKościół św. Pawła w Tbilisi – chrześcijaństwo – GruzjaŚwiątynia Wat Ban Den – buddyzm – TajlandiaMeczet Al-Abras – islam – OmanŚwiątynia Jatayupara – hinduizm – IndieKatedra w Lusace – chrześcijaństwo – ZambiaSynagoga w Sztokholmie – judaizm – SzwecjaŚwiątynia Wat Chalermprakiat – buddyzm – TajlandiaMeczet Shah Do Shamshira – islam – AfganistanŚwiątynia Khandoba – hinduizm – IndieKościół św. Mikołaja w Sofii – chrześcijaństwo – BułgariaŚwiątynia Rumtek – buddyzm – IndieMeczet w Taizzie – islam – JemenŚwiątynia Varanasi Kashi – hinduizm – IndieBazylika św. Anny – chrześcijaństwo – KanadaŚwiątynia Wat Pa Ban Tat – buddyzm – TajlandiaMeczet w Sarajewie – islam – Bośnia i HercegowinaŚwiątynia Nashri – hinduizm – NepalKościół św. Dominika w Limie – chrześcijaństwo – PeruŚwiątynia Wat Khao Rup Chang – buddyzm – TajlandiaMeczet Al-Farooq – islam – USAŚwiątynia Talakaveri – hinduizm – IndieKatedra w Adelaide – chrześcijaństwo – AustraliaSynagoga w Tbilisi – judaizm – GruzjaŚwiątynia Thikse – buddyzm – IndieMeczet Kralja Fahda – islam – Bośnia i HercegowinaKościół św. Łucji – chrześcijaństwo – Sri LankaŚwiątynia Wat Nong Pah Pong – buddyzm – TajlandiaMeczet w Baku – islam – AzerbejdżanŚwiątynia Galtaji – hinduizm – IndieKatedra w Paramaribo – chrześcijaństwo – SurinamŚwiątynia Tsuglagkhang – buddyzm – IndieMeczet Sultan Ibrahim – islam – SingapurŚwiątynia Ranganathar – hinduizm – Sri LankaKościół św. Stefana – chrześcijaństwo – WęgryŚwiątynia Wat Pa Sak – buddyzm – LaosMeczet w Abuji – islam – NigeriaŚwiątynia Mandore – hinduizm – IndieŚwiątynia Katas Raj – hinduizm – PakistanKościół św. Michała Archanioła – chrześcijaństwo – MeksykŚwiątynia Wat Phra That Hariphunchai – buddyzm – TajlandiaMeczet w Mazar-i Szarif – islam – AfganistanŚwiątynia Murugan Batu Caves – hinduizm – MalezjaKatedra w Galway – chrześcijaństwo – IrlandiaSynagoga w Montevideo – judaizm – UrugwajŚwiątynia Wat Suan Dok – buddyzm – TajlandiaMeczet w Nouakchott – islam – MauretaniaŚwiątynia Belur – hinduizm – IndieKościół Najświętszej Marii Panny z Góry Karmel – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Wat Khao Daeng – buddyzm – TajlandiaMeczet Jumeirah Grand – islam – ZEAŚwiątynia Mallikarjuna – hinduizm – IndieBazylika w Monreale – chrześcijaństwo – WłochyŚwiątynia Yumbulagang – buddyzm – TybetMeczet w Kuwejcie – islam – KuwejtŚwiątynia Shirdi Sai Baba – hinduizm – IndieKościół św. Jerzego – chrześcijaństwo – LibanŚwiątynia Wat Pa Luangta Bua – buddyzm – TajlandiaMeczet w Zanzibarze – islam – TanzaniaŚwiątynia Kedareswar – hinduizm – IndieKatedra w Tbilisi – chrześcijaństwo – GruzjaSynagoga w Wiedniu – judaizm – AustriaŚwiątynia Amaravati – buddyzm – IndieMeczet Kocatepe – islam – TurcjaŚwiątynia Chamundeshwari – hinduizm – IndieKościół św. Pawła w Makao – chrześcijaństwo – ChinyŚwiątynia Wat Plai Laem – buddyzm – TajlandiaMeczet w Hargeisie – islam – SomalilandŚwiątynia Rishikesh – hinduizm – IndieBazylika w Quito – chrześcijaństwo – EkwadorŚwiątynia Wat Pa Phu Kon – buddyzm – TajlandiaMeczet Al-Mansour – islam – IrakŚwiątynia Shatrunjaya – dżinizm – IndieKościół w Split – chrześcijaństwo – ChorwacjaŚwiątynia Viraha – hinduizm – NepalMeczet Jibek Joly – islam – KazachstanŚwiątynia Kannon-do – buddyzm – JaponiaKatedra w Kingston – chrześcijaństwo – JamajkaSynagoga w Johannesburgu – judaizm – RPAŚwiątynia Kumbakonam – hinduizm – IndieMeczet w Fesie – islam – MarokoŚwiątynia Badrinath – hinduizm – IndieKościół św. Dominika – chrześcijaństwo – FilipinyŚwiątynia Wat Ratchanatdaram – buddyzm – TajlandiaŚwiątynia Cheng Hoon Teng w Malakce – najstarsza chińska świątynia MalezjiŚwiątynia Annapurna – hinduizm – NepalBazylika Santa Cruz – chrześcijaństwo – IndieŚwiątynia Rinchenling – buddyzm – MongoliaMeczet w Doha – islam – KatarŚwiątynia Kashi Vishwanath – hinduizm – IndieKościół św. Michała w Hildesheim – chrześcijaństwo – NiemcyŚwiątynia Wat Phra Singh – buddyzm – TajlandiaMeczet Amir Sultan – islam – TurcjaŚwiątynia Shri Triambakeshwar – hinduizm – IndieKatedra w San Salvador – chrześcijaństwo – SalwadorSynagoga w Bukareszcie – judaizm – RumuniaŚwiątynia Wat Doi Suthep Rajavaram – buddyzm – TajlandiaMeczet w Bamako – islam – MaliŚwiątynia Vaitheeswaran Koil – hinduizm – IndieKościół św. Klary w Coimbrze – chrześcijaństwo – PortugaliaŚwiątynia Jokhang Thangka – buddyzm – TybetMeczet w Manamie – islam – BahrajnŚwiątynia Kalash – hinduizm – PakistanBazylika w Bazylice San Juan – chrześcijaństwo – ArgentynaŚwiątynia Wat Yai Chai Mongkhon – buddyzm – TajlandiaMeczet w Kazaniu – islam – RosjaŚwiątynia Mumbadevi – hinduizm – IndieKościół w Lalibeli – chrześcijaństwo – EtiopiaŚwiątynia Swayambhunath – buddyzm – NepalMeczet w Dżuddzie – islam – Arabia SaudyjskaŚwiątynia Parshvanatha – dżinizm – IndieKatedra w Kampali – chrześcijaństwo – UgandaSynagoga w Melbourne – judaizm – AustraliaŚwiątynia Wat Chalong – buddyzm – TajlandiaMeczet Khatmiyya – islam – SudanŚwiątynia Panch Kailash – hinduizm – IndieKościół św. Jana w Valletcie – chrześcijaństwo – MaltaŚwiątynia Lingyin – buddyzm – ChinyMeczet w Asmarze – islam – ErytreaŚwiątynia Saraswati – hinduizm – NepalKatedra św. Teresy – chrześcijaństwo – RwandaSynagoga w Nicei – judaizm – FrancjaŚwiątynia Zang Dog Palri – buddyzm – BhutanMeczet Nabi Musa – islam – PalestynaŚwiątynia Rameswaram – hinduizm – IndieKościół św. Katarzyny – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Wat Khao Rang – buddyzm – TajlandiaMeczet Gamal Abdel Nasser – islam – EgiptŚwiątynia Jagat Shiromani – hinduizm – IndieBazylika św. Mikołaja – chrześcijaństwo – WłochyMeczet Halil-ur-Rahman – islam – TurcjaŚwiątynia Nandi – hinduizm – IndieKościół św. Łukasza w Rijadzie – chrześcijaństwo – Arabia SaudyjskaŚwiątynia Wat Suwan Kuha – buddyzm – TajlandiaMeczet Kutubiyya – islam – MarokoŚwiątynia Dwarkadhish – hinduizm – IndieKatedra w Antwerpii – chrześcijaństwo – BelgiaSynagoga w Toronto – judaizm – KanadaŚwiątynia Wat Phrathat Doi Kham – buddyzm – TajlandiaMeczet Omdurman – islam – SudanŚwiątynia Balaji – hinduizm – PakistanKościół św. Marka w Kairze – chrześcijaństwo – EgiptŚwiątynia Shikhar Ji – dżinizm – IndieMeczet w Stone Town – islam – TanzaniaŚwiątynia Saraswati – hinduizm – Bali/IndonezjaKatedra w Bogocie – chrześcijaństwo – KolumbiaŚwiątynia Wat Mangkon Kamalawat – buddyzm – TajlandiaMeczet Centralny w Pekinie – islam – ChinyŚwiątynia Muktinath – hinduizm/buddyzm – NepalBazylika w Hawanie – chrześcijaństwo – KubaŚwiątynia Wat Umong – buddyzm – TajlandiaMeczet w Nur-Sułtanie – islam – KazachstanŚwiątynia Kamdewal – hinduizm – NepalKościół św. Anny w Jerozolimie – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Gangaramaya – buddyzm – Sri LankaMeczet King Faisal – islam – NigeriaŚwiątynia Nageshwar – hinduizm – IndieBazylika w Třebíču – chrześcijaństwo – CzechySynagoga w Salonikach – judaizm – GrecjaŚwiątynia Wat Pa Maha Chedi Kaew – buddyzm – TajlandiaMeczet Al-Jazzar – islam – IzraelŚwiątynia Shri Digambar Jain – dżinizm – IndieKatedra w Reykjaviku – chrześcijaństwo – IslandiaŚwiątynia Tawang – buddyzm – IndieMeczet w Hararze – islam – EtiopiaŚwiątynia Swaminarayan – hinduizm – Wielka BrytaniaKościół św. Olafa – chrześcijaństwo – NorwegiaŚwiątynia Mahayana – buddyzm – IndonezjaMeczet Khadija – islam – TurcjaŚwiątynia Nashik – hinduizm – IndieBazylika św. Krzyża w Żaganiu – chrześcijaństwo – PolskaŚwiątynia Wat Xieng Thong – buddyzm – LaosMeczet Qolşärif – islam – RosjaŚwiątynia Ganga Talao – hinduizm – MauritiusKościół św. Jerzego w Addis Abebie – chrześcijaństwo – EtiopiaŚwiątynia Sanjusangendo – buddyzm – JaponiaMeczet Malabo – islam – Gwinea RównikowaŚwiątynia Tarakeswar – hinduizm – IndieBazylika w Altötting – chrześcijaństwo – NiemcyŚwiątynia Wat Phnom – buddyzm – KambodżaMeczet Said Pasha – islam – EgiptŚwiątynia Sri Venkateswara – hinduizm – USAKatedra w Sydney – chrześcijaństwo – AustraliaMeczet w Kandy – islam – Sri LankaŚwiątynia Mahalsa – hinduizm – IndieKościół św. Jana w Selçuku – chrześcijaństwo – TurcjaŚwiątynia Bodhnath – buddyzm – NepalMeczet Zahir – islam – MalezjaŚwiątynia Bhimashankar – hinduizm – IndieBazylika w Aparecidzie – chrześcijaństwo – BrazyliaSynagoga Beth Sholom – judaizm – USAMeczet Chitral – islam – PakistanŚwiątynia Konark Sun Temple – hinduizm – IndieKościół w Betfage – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Yakushi-ji – buddyzm – JaponiaMeczet Shah Jahan – islam – PakistanŚwiątynia Kalighat – hinduizm – IndieKatedra w Osace – chrześcijaństwo – JaponiaŚwiątynia Doi Suthep – buddyzm – TajlandiaMeczet Masjid Negara – islam – MalezjaŚwiątynia Jagannath Puri – hinduizm – IndieBazylika Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie – chrześcijaństwo – USAŚwiątynia Wat Si Saket – buddyzm – LaosMeczet w Timbuktu – islam – MaliŚwiątynia Baijnath – hinduizm – IndieKatedra w Limie – chrześcijaństwo – PeruMeczet Króla Abdullaha – islam – JordaniaŚwiątynia Mukteshwar – hinduizm – IndieKościół św. Piotra w Filadelfii – chrześcijaństwo – USAŚwiątynia Wat Chedi Luang – buddyzm – TajlandiaMeczet w Kairuanie – islam – TunezjaŚwiątynia Amarnath – hinduizm – IndieBazylika św. Pawła za Murami – chrześcijaństwo – WłochySynagoga w Kiszyniowie – judaizm – MołdawiaŚwiątynia Fo Guang Shan – buddyzm – TajwanMeczet Ulu Camii – islam – TurcjaŚwiątynia Sri Jagannath – hinduizm – IndieBazylika Wniebowzięcia NMP w Quito – chrześcijaństwo – EkwadorKungur Dong (Świątynia Nieba) – taoizm – ChinyMeczet Imam Rezy – islam – IranŚwiątynia Khajuraho – hinduizm – IndieKościół św. Michała w Hamburgu – chrześcijaństwo – NiemcyŚwiątynia Wat Mahathat – buddyzm – TajlandiaMeczet Shah Faisalabad – islam – PakistanŚwiątynia Kamakhya – hinduizm – IndieKatedra św. Wita – chrześcijaństwo – CzechySynagoga w Krynicy – judaizm – PolskaŚwiątynia Wat Benchamabophit – buddyzm – TajlandiaMeczet Al-Fateh – islam – BahrajnŚwiątynia Sri Ranganathaswamy – hinduizm – IndieKatedra w Canterbury – chrześcijaństwo – Wielka BrytaniaŚwiątynia Jokhang – buddyzm – Tybet/ChinyMeczet Sultan Omar Ali Saifuddin – islam – BruneiŚwiątynia Manakamana – hinduizm – NepalNotre-Dame de la Garde – chrześcijaństwo – FrancjaMeczet Bibi-Heybat – islam – AzerbejdżanKościół św. Jerzego w Lalibeli – chrześcijaństwo – EtiopiaŚwiątynia Wat Pho – buddyzm – TajlandiaMeczet Lala Mustafa Pasha – islam – Cypr PółnocnyŚwiątynia Chidambaram – hinduizm – IndieBazylika Mariacka – chrześcijaństwo – PolskaŚwiątynia Sarnath – buddyzm – IndieMeczet w Xian – islam – ChinyŚwiątynia Somnath – hinduizm – IndieKatedra w Brugii – chrześcijaństwo – BelgiaSynagoga w Rzymie – judaizm – WłochyŚwiątynia Wat Saket – buddyzm – TajlandiaMeczet Al-Zaytuna – islam – TunezjaŚwiątynia Kailasa – hinduizm – IndieBazylika Zwiastowania – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Lama – buddyzm – ChinyMeczet Jumeirah – islam – ZEAŚwiątynia Kanchipuram – hinduizm – IndieKatedra św. Stefana – chrześcijaństwo – AustriaSynagoga w Wilnie – judaizm – LitwaMeczet Chana – islam – IndieŚwiątynia Prambanan – hinduizm – IndonezjaKościół św. Józefa w Nazarecie – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Boudhanath – buddyzm – NepalMeczet Zayed Bin Sultan – islam – SudanŚwiątynia Virupaksha – hinduizm – IndieBazylika św. Antoniego – chrześcijaństwo – PortugaliaSynagoga w Amsterdamie (Portugalska) – judaizm – HolandiaMeczet Qarawiyyin – islam – MarokoŚwiątynia Haeinsa – buddyzm – Korea PołudniowaKatedra w Sewilli – chrześcijaństwo – HiszpaniaŚwiątynia Gangotri – hinduizm – IndieMeczet Koutoubia – islam – MarokoŚwiątynia Dhakeshwari – hinduizm – BangladeszBazylika w Lourdes – chrześcijaństwo – FrancjaŚwiątynia Xuankong (Wisząca Świątynia) – buddyzm/taoizm – ChinyMeczet Sulejmana – islam – TurcjaŚwiątynia Pashupatinath – hinduizm – NepalKatedra w Mediolanie – chrześcijaństwo – WłochySynagoga w Pradze (Staronowa) – judaizm – CzechyMeczet Złoty – islam – FilipinyŚwiątynia Wat Rong Khun – buddyzm – TajlandiaBazylika Bom Jesus – chrześcijaństwo – IndieŚwiątynia Mahalakshmi – hinduizm – IndieMeczet Faisal – islam – PakistanŚwiątynia Sri Padmanabhaswamy – hinduizm – IndieKatedra św. Bazylego – chrześcijaństwo – RosjaSynagoga Dohány – judaizm – WęgryMeczet Księżycowy – islam – ChinyŚwiątynia Todaiji – buddyzm – JaponiaBazylika w Jasnej Górze – chrześcijaństwo – PolskaŚwiątynia Tirupati – hinduizm – IndieMeczet Waza – islam – GhanaŚwiątynia Wat Arun – buddyzm – TajlandiaKatedra w Kolonii – chrześcijaństwo – NiemcySynagoga Belz – judaizm – IzraelMeczet Sultan Qaboos – islam – OmanŚwiątynia Kedarnath – hinduizm – IndieBazylika św. Franciszka z Asyżu – chrześcijaństwo – WłochyŚwiątynia Shaolin – buddyzm – ChinyMeczet Hassan II – islam – MarokoŚwiątynia Banteay Srei – hinduizm – KambodżaKatedra św. Pawła – chrześcijaństwo – Wielka BrytaniaSynagoga Touro – judaizm – USAŚwiątynia Wat Phra Kaew – buddyzm – TajlandiaBazylika Sacré-Coeur – chrześcijaństwo – FrancjaMeczet Badshahi – islam – PakistanŚwiątynia Ramanathaswamy – hinduizm – IndieWzgórze Świątynne – judaizm – IzraelŚwiątynia Jokhang – buddyzm – Chiny/TybetKatedra św. Patryka – chrześcijaństwo – USAMeczet Al-Nuri – islam – IrakŚwiątynia Akshardham – hinduizm – IndieSynagoga w Kordobie – judaizm – HiszpaniaBazylika św. Marka – chrześcijaństwo – WłochyŚwiątynia Senso-ji – buddyzm – JaponiaMeczet Szejka Zayeda – islam – ZEAŚwiątynia Angkor Wat – hinduizm/buddyzm – KambodżaKościół Zmartwychwstania Pańskiego – chrześcijaństwo – IzraelŚwiątynia Borobudur – buddyzm – IndonezjaMeczet Ummajadzki – islam – SyriaŚwiątynia Meenakshi – hinduizm – IndieKatedra w Chartres – chrześcijaństwo – FrancjaSynagoga Hurva – judaizm – IzraelŚwiątynia Lumbini – buddyzm – NepalBazylika Guadalupe – chrześcijaństwo – MeksykMeczet Błękitny – islam – TurcjaŚwiątynia Kiyomizu-dera – buddyzm – JaponiaKościół Groty Narodzenia – chrześcijaństwo – PalestynaŚwiątynia Złota (Harmandir Sahib) – sikhizm – IndieStupa Shwedagon – buddyzm – MjanmaMeczet Al-Aqsa – islam – Izrael/PalestynaKatedra Notre-Dame – chrześcijaństwo – FrancjaŚciana Płaczu – judaizm – IzraelŚwiątynia Mahabodhi – buddyzm – IndieMeczet Al-Masjid al-Haram (Kaaba) – islam – Arabia SaudyjskaBazylika św. Piotra – chrześcijaństwo – Watykan

Wszystkie miejsca kultu: 97

Postacie

Wszystkie postacie: 119

Artykuły

Wszystkie artykuły: chrześcijaństwo
  • kadzidło

    Wonny dym kadzidła towarzyszy obrzędom wielu religii. W chrześcijaństwie kojarzy się szczególnie z modlitwą, czcią i uroczystym charakterem liturgii.

    , buddyzm, chrześcijaństwo, hinduizm
  • hostia

    Hostia to chleb używany podczas Eucharystii. Wyjaśniamy jej znaczenie przed konsekracją i po niej, związek z Komunią oraz różnice wobec komunikantu.

    , chrześcijaństwo
  • kielich mszalny

    Kielich mszalny należy do najważniejszych naczyń liturgicznych. Jego zastosowanie łączy przygotowanie darów, modlitwę eucharystyczną i Komunię.

    , chrześcijaństwo
  • patena

    Patena jest naczyniem związanym z chlebem eucharystycznym. Warto rozróżnić patenę na ołtarzu od tej, którą ministrant trzyma podczas Komunii.

    , chrześcijaństwo
  • lektor

    Lektor przekazuje zgromadzeniu tekst czytań biblijnych. Nazwa może oznaczać osobę wykonującą tę funkcję albo kogoś ustanowionego do stałej posługi lektoratu.

    , chrześcijaństwo
  • akolita

    Akolita pełni posługę związaną z ołtarzem i Eucharystią. W Kościele katolickim ustanowienie do tej posługi ma trwały charakter i nie jest święceniem.

    , chrześcijaństwo
  • komża

    Komża to krótka, biała szata zakładana na inny ubiór podczas liturgii. Szerokie rękawy i luźny krój odróżniają ją od innych elementów stroju kościelnego.

    , chrześcijaństwo
  • ministrant

    Ministrant pomaga w przebiegu liturgii i uczestniczy w modlitwie wspólnoty. Jego zadania obejmują między innymi niesienie krzyża, świec i przygotowanie darów.

    , chrześcijaństwo

Pojęcia

Słownik: chrześcijaństwo
adoracja
Oddawanie czci Bogu; w katolicyzmie także modlitwa przed Najświętszym Sakramentem przechowywanym w tabernakulum lub wystawionym do adoracji.
Adwent
Okres roku liturgicznego związany z oczekiwaniem na przyjście Chrystusa i przygotowaniem do Bożego Narodzenia; w obrządku rzymskim obejmuje cztery niedziele.
akolita
W Kościele katolickim osoba ustanowiona do stałej posługi przy ołtarzu, pomagająca kapłanowi i diakonowi oraz pełniąca określone zadania związane z Eucharystią.
alba
Długa biała szata liturgiczna z rękawami, sięgająca zwykle do kostek; noszona przez duchownych i innych usługujących, symbolicznie związana z szatą chrzcielną.
alleluja
Wywodzące się z hebrajskiego wezwanie do chwalenia Boga, obecne w psalmach i modlitwie; w liturgii chrześcijańskiej także nazwa aklamacji.
ambona
Wyodrębnione miejsce w kościele przeznaczone do głoszenia słowa Bożego, zwłaszcza czytań biblijnych i homilii; historycznie także podwyższona kazalnica.
amen
Hebrajska formuła potwierdzenia i zaufania, używana między innymi jako odpowiedź na błogosławieństwo lub zakończenie modlitwy.
anglikanizm
Tradycja chrześcijańska ukształtowana przez reformację w Anglii, łącząca historyczny urząd biskupi, życie sakramentalne i dziedzictwo reformacyjne.
anioł
Istota duchowa przedstawiana w tradycjach religijnych jako posłaniec Boga, wykonawca jego woli lub opiekun ludzi.
Antychryst
Chrześcijańskie określenie przeciwnika Chrystusa, związane z fałszywym nauczaniem, zwodzeniem i oczekiwaniem ostatecznej próby.
antyfona
Tekst lub śpiew liturgiczny, często poprzedzający psalm bądź kantyk i powtarzany po nim; nazwę tę noszą także niektóre samodzielne śpiewy.
apokalipsa
Objawienie wyrażone poprzez wizje i symbole; także gatunek literatury religijnej oraz tradycyjna nazwa ostatniej księgi Nowego Testamentu, Apokalipsy Jana.
apostazja
Porzucenie wcześniej wyznawanej religii; w katolickim prawie kanonicznym całkowite odrzucenie wiary chrześcijańskiej.
apostoł
W chrześcijaństwie posłany świadek i głosiciel Ewangelii; przede wszystkim członek grona Dwunastu wybranego przez Jezusa, a także m.in. Paweł.
Arka Przymierza
Święta skrzynia opisana w Biblii, przeznaczona na tablice przymierza i związana z obecnością Boga pośród Izraela.
asceza
Dobrowolna dyscyplina życia i praktykowanie wyrzeczeń w celu rozwoju duchowego, kształtowania cnót lub osiągnięcia celu określonego przez daną tradycję.
baptyzm
Tradycja protestancka akcentująca osobiste nawrócenie, chrzest na wyznanie wiary oraz samodzielność miejscowej wspólnoty, nazywanej zborem.
bazylika
Typ wielonawowej budowli z wyższą nawą główną, a w katolicyzmie również tytuł kościoła wyróżnionego ze względu na jego znaczenie religijne.
beatyfikacja
Akt Kościoła katolickiego zezwalający na publiczny kult zmarłej osoby jako błogosławionej w określonej wspólnocie lub na określonym obszarze.
Biblia
Zbiór ksiąg uznawanych za święte w judaizmie i chrześcijaństwie; Biblia chrześcijańska obejmuje Stary i Nowy Testament.
bierzmowanie
Sakrament inicjacji chrześcijańskiej, który według nauki katolickiej umacnia łaskę chrztu przez szczególny dar Ducha Świętego i ściślej wiąże z Kościołem.
biskup
Duchowny sprawujący posługę nadzoru i przewodzenia Kościołowi; w katolicyzmie i prawosławiu przyjmuje najwyższy stopień święceń.
błogosławieństwo
Boży dar i przychylność, a także modlitwa wyrażająca uwielbienie Boga lub prośbę o Jego opiekę nad osobą, miejscem czy ludzkim działaniem.
Boże Ciało
Uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, wyrażająca katolicką wiarę w obecność Chrystusa w Eucharystii; w Polsce obchodzona w czwartek po Trójcy Świętej.
Boże Narodzenie
Chrześcijańskie święto narodzenia Jezusa Chrystusa, wyrażające wiarę we wcielenie Syna Bożego; w wielu Kościołach obchodzone 25 grudnia.
brewiarz
Księga zawierająca teksty codziennej Liturgii godzin; potocznie słowem tym nazywa się również samą modlitwę brewiarzową.
celibat
Stan bezżenności przyjęty ze względów religijnych; w chrześcijaństwie wiąże się z określoną formą powołania i zasadami życia duchownego lub konsekrowanego.
chrzcielnica
Naczynie lub zbiornik na wodę chrzcielną, służący udzielaniu chrztu; może przyjmować formę misy na podstawie albo większego basenu umożliwiającego zanurzenie.
chrzest
Chrzest to chrześcijański obrzęd z użyciem wody, związany z przyjęciem do wspólnoty wiary; w wielu Kościołach jest uznawany za sakrament.
Credo
Chrześcijańskie wyznanie podstawowych prawd wiary, nazywane od łacińskiego słowa oznaczającego „wierzę”; występuje w kilku historycznych formach.
czyściec
W katolicyzmie końcowe oczyszczenie po śmierci osób, które umierają w przyjaźni z Bogiem, lecz nie są jeszcze w pełni przygotowane do wspólnoty z nim.
Dekalog
Dziesięć Przykazań zapisanych w Biblii, stanowiących podstawowy zbiór zobowiązań wobec Boga i innych ludzi w judaizmie i chrześcijaństwie.
diakon
Duchowny pełniący posługę słowa, liturgii i miłosierdzia; w katolicyzmie diakonat jest jednym z trzech stopni sakramentu święceń.
dogmat
Prawda wiary uznawana przez określoną wspólnotę religijną za wiążącą; termin szczególnie ważny w teologii chrześcijańskiej.
droga krzyżowa
Nabożeństwo polegające na rozważaniu męki i śmierci Jezusa przy kolejnych stacjach; najbardziej rozpowszechniona forma obejmuje czternaście stacji.
dusza
Pojęcie określające zależnie od tradycji zasadę życia, duchowy wymiar człowieka albo jego trwałą tożsamość; nie ma jednej definicji wspólnej wszystkim religiom.
Dzień Zaduszny
Obchodzone 2 listopada katolickie wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, związane z modlitwą za potrzebujących oczyszczenia po śmierci.
egzorcyzm
Obrzęd religijny skierowany przeciw działaniu złych duchów; w katolicyzmie modlitwa Kościoła o ochronę lub uwolnienie, zaliczana do sakramentaliów.
ekskomunika
Kościelna kara, która w katolicyzmie zabrania między innymi przyjmowania i sprawowania sakramentów oraz pełnienia określonych funkcji kościelnych.
ekumenizm
Dążenie do jedności chrześcijan przez dialog teologiczny, modlitwę, odnowę życia i współpracę Kościołów oraz wspólnot chrześcijańskich.
encyklika
Papieski list o charakterze nauczycielskim, kierowany do biskupów, wiernych lub szerszego grona odbiorców, dotyczący wiary, moralności i życia społecznego.
Eucharystia
Eucharystia to centralna w wielu Kościołach chrześcijańskich celebracja związana z Ostatnią Wieczerzą; w tradycjach sakramentalnych jest sakramentem.
Ewangelia
Dobra Nowina o Jezusie Chrystusie i zbawieniu; także jedna z czterech ksiąg Nowego Testamentu przedstawiających jego działalność, nauczanie, śmierć i zmartwychwstanie.
ewangelista
Autor jednej z czterech kanonicznych Ewangelii: Mateusz, Marek, Łukasz lub Jan; szerzej także osoba głosząca Ewangelię.
Gorzkie żale
Polskie katolickie nabożeństwo pasyjne, odprawiane przede wszystkim w niedziele Wielkiego Postu; składa się z Pobudki oraz trzech części rozważań i śpiewów.
gromnica
Świeca błogosławiona przede wszystkim 2 lutego, w święto Ofiarowania Pańskiego, używana w katolickiej modlitwie i polskich zwyczajach domowych.
grzech
Naruszenie Bożej woli lub religijnie określonego porządku moralnego, rozumiane odmiennie w poszczególnych tradycjach.
grzech pierworodny
Chrześcijańskie określenie stanu człowieka związanego z upadkiem pierwszych ludzi i potrzebą zbawienia.
herezja
Nauczanie uznawane przez daną wspólnotę religijną za sprzeczne z wiążącą prawdą wiary; w katolicyzmie termin ma także ścisłe znaczenie kanoniczne.
homilia
Przepowiadanie będące częścią liturgii, objaśniające teksty święte i ich znaczenie dla wiary oraz życia słuchaczy.
hostia
Chleb eucharystyczny, w obrządku łacińskim wypiekany z mąki pszennej i wody bez zakwasu; po konsekracji czczony przez katolików jako Ciało Chrystusa.
ikona
Święty wizerunek używany w modlitwie i liturgii, szczególnie w chrześcijaństwie wschodnim.
ikonostas
Ściana z ikonami, która w cerkwi oddziela prezbiterium od nawy.
jałmużna
Pomoc materialna udzielana osobie potrzebującej, zwłaszcza jako wyraz miłosierdzia i religijnej odpowiedzialności za innych.
jutrznia
Poranna modlitwa Liturgii godzin, w obrządku rzymskim złożona między innymi z psalmów, pieśni biblijnych, czytania i próśb.
kadzidło
Substancja lub mieszanka aromatyczna spalana podczas obrzędów; w chrześcijaństwie jej dym symbolizuje między innymi modlitwę wznoszoną do Boga.
kalwinizm
Tradycja protestancka związana z teologią Jana Kalwina, należąca do szerszego dziedzictwa reformowanego i akcentująca suwerenność Boga oraz zbawienie z łaski.
kanonizacja
W katolicyzmie papieski akt ogłaszający daną osobę świętą i przedstawiający ją całemu Kościołowi jako wzór oraz orędownika.
kapłaństwo
Religijna funkcja związana ze sprawowaniem kultu; w chrześcijaństwie także pojęcie udziału wiernych w kapłaństwie Chrystusa.
kardynał
Duchowny powołany przez papieża do Kolegium Kardynalskiego, które wspiera go w kierowaniu Kościołem i wybiera jego następcę.
katechizm
Uporządkowany wykład podstaw wiary i zasad życia chrześcijańskiego, przeznaczony do nauczania i formacji w określonym Kościele lub wspólnocie.
katechumenat
Okres i sposób przygotowania osób nieochrzczonych do przyjęcia chrztu, obejmujący naukę wiary, modlitwę, przemianę życia oraz stopniowe włączenie w życie Kościoła.
katedra
Kościół, w którym znajduje się katedra, czyli wyróżnione miejsce przewodniczenia biskupa; główna świątynia diecezji.
katolicyzm
Tradycja chrześcijańska związana z Kościołem katolickim, uznająca szczególną posługę papieża oraz znaczenie Pisma Świętego, Tradycji i siedmiu sakramentów.
Kazanie na górze
Rozbudowana mowa Jezusa zapisana w rozdziałach 5–7 Ewangelii Mateusza, poświęcona życiu uczniów i sprawiedliwości królestwa Bożego.
kielich mszalny
Naczynie liturgiczne przeznaczone na wino, które podczas Eucharystii według wiary katolickiej staje się Krwią Chrystusa.
klasztor
Miejsce zamieszkania i praktyki wspólnoty monastycznej lub zakonnej; nazwą tą określa się również samą wspólnotę i jej zabudowania.
kompleta
Modlitwa na zakończenie dnia, sprawowana w zachodniej tradycji chrześcijańskiej przed nocnym spoczynkiem jako jedna z godzin liturgicznych.
Komunia święta
Przyjęcie Ciała i Krwi Chrystusa pod postaciami eucharystycznymi, rozumiane w katolicyzmie jako sakramentalne zjednoczenie z nim i wspólnotą Kościoła.
komża
Krótka biała szata liturgiczna o luźnym kroju i szerokich rękawach, noszona na innym ubiorze przez duchownych oraz osoby pełniące określone funkcje.
konfesjonał
Mebel lub wydzielone miejsce przeznaczone do indywidualnej spowiedzi, zwykle z siedzeniem dla kapłana, klęcznikiem i kratką oddzielającą penitenta.
konfirmacja
W wielu Kościołach protestanckich uroczystość osobistego wyznania wiary i potwierdzenia związku ze wspólnotą, połączona z modlitwą i błogosławieństwem.
konklawe
Zgromadzenie kardynałów elektorów, podczas którego w warunkach odosobnienia wybierany jest papież.
Koronka do Miłosierdzia Bożego
Katolicka modlitwa przekazana w Dzienniczku Faustyny Kowalskiej, odmawiana w pięciu dziesiątkach na paciorkach różańca jako prośba o Boże miłosierdzie.
kropielnica
Naczynie na wodę święconą, ustawiane przy wejściu do kościoła, używane w domu lub przenoszone podczas pokropienia; jego funkcja wiąże się z błogosławieństwem i pamięcią chrztu.
krzyż
Główny symbol chrześcijaństwa, odnoszący się do ukrzyżowania Jezusa Chrystusa i religijnego znaczenia jego śmierci oraz zmartwychwstania.
łaska Boża
Darmowy dar i działanie Boga, przez które człowiek zostaje powołany do zbawienia oraz życia w więzi z nim.
lectio divina
Chrześcijańska praktyka modlitewnego czytania Pisma Świętego, tradycyjnie opisywana przez czytanie, rozważanie, modlitwę i kontemplację.
lektor
Osoba proklamująca czytania biblijne podczas liturgii; w Kościele katolickim także osoba ustanowiona na stałe do posługi lektoratu.
litania
Forma modlitwy oparta na szeregu krótkich wezwań i powtarzanych odpowiedzi; występuje w liturgii oraz w nabożeństwach i modlitwie prywatnej.
liturgia
Uporządkowany kult sprawowany przez wspólnotę religijną; w chrześcijaństwie celebracja wiary poprzez słowo, modlitwę, sakramenty oraz obrzędowe gesty i znaki.
luteranizm
Tradycja chrześcijańska wywodząca się z reformacji Marcina Lutra, akcentująca usprawiedliwienie z łaski przez wiarę oraz autorytet Pisma Świętego.
Magnificat
Biblijna pieśń uwielbienia przypisana Maryi w Łk 1,46–55, wykonywana między innymi podczas nieszporów; nazwana od pierwszego słowa tekstu łacińskiego.
Mesjasz
Dosłownie pomazaniec; tytuł związany z nadzieją na zbawienie lub odnowę świata, odmiennie rozumiany w judaizmie, chrześcijaństwie i islamie.
metodyzm
Tradycja protestancka wywodząca się z osiemnastowiecznego ruchu odnowy braci Wesleyów, akcentująca łaskę Bożą, uświęcenie i praktyczną służbę bliźniemu.
ministrant
Osoba należąca do służby liturgicznej, która pomaga kapłanowi i diakonowi w sprawowaniu obrzędów, wykonując powierzone czynności przy ołtarzu.
modlitwa
Praktyka religijnego zwracania się do Boga, bóstw lub innych adresatów czci; może przyjmować formę słów, śpiewu, gestów albo milczenia.
monoteizm
Wiara lub stanowisko głoszące istnienie jednego Boga; wspólna cecha religii, które mogą różnić się rozumieniem jego natury.
monstrancja
Naczynie liturgiczne umożliwiające ukazanie konsekrowanej hostii podczas adoracji Najświętszego Sakramentu i procesji eucharystycznych.
msza święta
Celebracja Eucharystii, podczas której wspólnota katolicka słucha słowa Bożego i uczestniczy w sakramentalnym uobecnieniu ofiary Chrystusa.
namaszczenie chorych
Sakrament, w którym modlitwa kapłana i namaszczenie olejem wyrażają prośbę o Bożą pomoc dla osoby ciężko chorej lub osłabionej podeszłym wiekiem.
niebo
W chrześcijaństwie pełnia życia i szczęścia we wspólnocie z Bogiem; szerzej religijne określenie rzeczywistości boskiej lub błogosławionego życia po śmierci.
Niedziela Palmowa
Niedziela poprzedzająca Wielkanoc, upamiętniająca wjazd Jezusa do Jerozolimy; w liturgii rzymskiej nosi także nazwę Niedzieli Męki Pańskiej.
Niepokalane Poczęcie
Katolicki dogmat głoszący, że Maryja od pierwszej chwili poczęcia została dzięki łasce Boga zachowana od grzechu pierworodnego.
nieszpory
Wieczorna modlitwa Liturgii godzin, obejmująca między innymi psalmy, czytanie biblijne i pieśń Magnificat.
nowenna
Cykl modlitw w tradycji katolickiej, zwykle obejmujący dziewięć dni; służy przygotowaniu do święta albo wytrwałej modlitwie w określonej intencji.
objawienie
Ujawnienie przez Boga prawdy o sobie i swojej woli, uznawane przez daną wspólnotę za podstawę wiary.
Objawienie Pańskie
Chrześcijańska uroczystość objawienia Chrystusa światu; w zachodniej tradycji szczególnie związana z pokłonem Mędrców ze Wschodu.
odpust
W katolicyzmie darowanie przed Bogiem kary doczesnej za grzechy, których wina została już odpuszczona; także potoczna nazwa uroczystości patronalnej parafii.
Ojcze nasz
Podstawowa modlitwa chrześcijańska przekazana przez Jezusa, zachowana w Ewangeliach Mateusza i Łukasza; nazywana także Modlitwą Pańską.
ołtarz
Miejsce lub konstrukcja przeznaczona do sprawowania obrzędów, zwłaszcza składania ofiar i celebracji Eucharystii.
opactwo
Samodzielna wspólnota klasztorna kierowana przez opata lub ksienię; określenie odnosi się również do jej zabudowań.
Opatrzność Boża
W chrześcijaństwie mądra i pełna troski działalność Boga, który podtrzymuje stworzenie i prowadzi je ku ostatecznemu celowi.
ornat
Wierzchnia szata liturgiczna bez rękawów, zakładana przez kapłana podczas mszy na albę i stułę, w kolorze związanym z daną celebracją.
Ostatnia Wieczerza
Ostatni posiłek Jezusa z uczniami przed męką, podczas którego według Nowego Testamentu nadał on chlebowi i winu znaczenie związane ze swoim Ciałem i Krwią.
papież
Biskup Rzymu, uznawany w katolicyzmie za następcę św. Piotra i zwierzchnika całego Kościoła katolickiego.
parafia
Lokalna wspólnota wiernych posiadająca określoną organizację i opiekę duszpasterską; podstawowa jednostka wielu Kościołów chrześcijańskich.
paruzja
Oczekiwane w chrześcijaństwie powtórne przyjście Jezusa Chrystusa w chwale, związane ze zmartwychwstaniem i ostatecznym sądem.
paschał
Duża świeca zapalana od nowego ognia podczas Wigilii Paschalnej, będąca znakiem zmartwychwstałego Chrystusa i używana także przy chrzcie oraz pogrzebie.
patena
Naczynie liturgiczne służące do składania chleba eucharystycznego; patena komunijna chroni hostię i jej cząstki przed upadkiem podczas udzielania Komunii.
pentekostalizm
Ruch chrześcijański, nazywany zielonoświątkowym, akcentujący chrzest Duchem Świętym, jego dary oraz doświadczenie wiary i osobiste nawrócenie.
piekło
W wielu tradycjach religijnych stan lub rzeczywistość kary po śmierci; w katolicyzmie ostateczne oddzielenie od wspólnoty z Bogiem.
pielgrzymka
Podróż do miejsca uznawanego za święte, podejmowana z intencją religijną, na przykład modlitwy, pokuty, wdzięczności lub wypełnienia obowiązku.
pokuta
Religijna postawa nawrócenia wyrażana żalem za grzechy i zmianą życia; także praktyki pokutne oraz zadane przy spowiedzi zadośćuczynienie.
post
Praktyka religijna polegająca na czasowym ograniczeniu jedzenia, napojów lub wybranych produktów, podejmowana w określonym celu duchowym.
prawosławie
Tradycja chrześcijańska wywodząca się z dawnych Kościołów Wschodu, oparta na wierze apostolskiej, liturgii i tradycji soborów, złożona z Kościołów lokalnych.
prezbiter
Duchowny, który przyjął święcenia prezbiteratu; w katolicyzmie współpracownik biskupa, uprawniony m.in. do sprawowania Eucharystii.
procesja
Uporządkowane przemieszczanie się uczestników obrzędu religijnego, któremu mogą towarzyszyć modlitwy, śpiew i niesienie przedmiotów kultu.
prorok
Osoba uznawana za powołaną do przekazywania ludziom Bożego przesłania.
protestantyzm
Rodzina tradycji chrześcijańskich wywodzących się z reformacji oraz późniejszych ruchów odnowy, podkreślających autorytet Biblii i zbawienie z łaski przez wiarę.
przeistoczenie
W katolicyzmie przemiana całej substancji chleba i wina w Ciało i Krew Chrystusa przy zachowaniu postaci chleba i wina.
przymierze
Relacja Boga z ludźmi przedstawiana w Biblii jako więź oparta na obietnicy, wierności i zobowiązaniach.
psalm
Poetycki utwór religijny, przede wszystkim modlitwa z biblijnej Księgi Psalmów, przeznaczona do recytacji lub śpiewu.
reformacja
Ruchy religijnej reformy w XVI wieku, które doprowadziły do powstania Kościołów protestanckich i zmieniły życie religijne, społeczne oraz polityczne Europy.
relikwie
Szczątki świętych i błogosławionych oraz związane z nimi przedmioty, przechowywane i otaczane czcią w tradycji religijnej.
roraty
Msza wotywna o Najświętszej Maryi Pannie odprawiana w Adwencie, tradycyjnie przed świtem, związana z oczekiwaniem na przyjście Chrystusa.
różaniec
Katolicka modlitwa polegająca na rozważaniu tajemnic życia Jezusa i Maryi podczas powtarzania ustalonych modlitw; także służący jej sznur paciorków.
sakrament
Obrzęd chrześcijański, w którym widzialny znak wiąże się z działaniem łaski Bożej; jego rozumienie i liczba zależą od tradycji wyznaniowej.
sakramentalia
Święte znaki ustanowione przez Kościół, które przez jego modlitwę przygotowują wiernych do przyjęcia łaski i uświęcają różne okoliczności życia.
schizma
Rozłam naruszający jedność kościelną; w katolickim prawie kanonicznym odmowa podporządkowania papieżowi lub wspólnoty z podlegającymi mu wiernymi.
sobór
Zgromadzenie kościelne, przede wszystkim biskupów, podejmujące rozstrzygnięcia dotyczące wiary, organizacji i życia Kościoła.
spowiedź
Wyznanie grzechów; w katolicyzmie i prawosławiu istotny element sakramentu pokuty i pojednania, połączony z rozgrzeszeniem.
Środa Popielcowa
Dzień rozpoczynający Wielki Post w obrządku rzymskim, związany z posypaniem głów popiołem oraz praktykami pokutnymi.
stuła
Długi pas tkaniny noszony przez duchownych podczas liturgii; w obrządku rzymskim kapłan zakłada go wokół szyi, a diakon ukośnie przez lewe ramię.
synod
Zgromadzenie kościelne o charakterze doradczym lub stanowiącym, którego skład i kompetencje określa dana tradycja chrześcijańska.
szkaplerz
Część stroju zakonnego zakładana na ramiona; także wywodzący się z niej znak religijny noszony przez wiernych, szczególnie związany z duchowością karmelitańską.
tabernakulum
Miejsce przechowywania Najświętszego Sakramentu, zwykle w formie zamykanej szafki w kościele lub kaplicy.
Te Deum
Starożytny łaciński hymn chrześcijański ku chwale Boga, używany w modlitwie liturgicznej i podczas uroczystego dziękczynienia.
Triduum Paschalne
Centralna celebracja roku liturgicznego w obrządku rzymskim, obejmująca misterium męki, śmierci i zmartwychwstania Chrystusa.
Trójca Święta
Chrześcijańska nauka o jednym Bogu w trzech osobach: Ojcu, Synu i Duchu Świętym, mających tę samą boską naturę.
wiatyk
Komunia święta udzielana wiernemu w niebezpieczeństwie śmierci jako duchowy pokarm na drogę do życia wiecznego; nie jest odrębnym od Eucharystii sakramentem.
Wielka Sobota
Dzień Triduum Paschalnego upamiętniający spoczynek Jezusa w grobie; w obrządku rzymskim czas ciszy poprzedzający nocną Wigilię Paschalną.
Wielkanoc
Najważniejsze święto chrześcijańskie, podczas którego wierni celebrują zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; także nazwa związanego z nim okresu liturgicznego.
Wielki Czwartek
Dzień Wielkiego Tygodnia upamiętniający Ostatnią Wieczerzę; w obrządku rzymskim wieczorna Msza Wieczerzy Pańskiej rozpoczyna Triduum Paschalne.
Wielki Piątek
Dzień Triduum Paschalnego poświęcony męce i śmierci Jezusa; w obrządku rzymskim sprawuje się Liturgię Męki Pańskiej, bez odprawiania mszy.
Wielki Post
Chrześcijański okres przygotowania do Wielkanocy, związany z nawróceniem, modlitwą, postem i jałmużną; jego przebieg różni się między wyznaniami.
Wniebowstąpienie
Chrześcijańska prawda wiary o wejściu zmartwychwstałego Jezusa do chwały Ojca oraz święto upamiętniające to wydarzenie.
Wniebowzięcie
W katolicyzmie prawda wiary o przyjęciu Maryi z ciałem i duszą do chwały nieba po zakończeniu jej ziemskiego życia.
Wszystkich Świętych
Katolicka uroczystość wszystkich zbawionych, znanych i nieznanych z imienia, obchodzona 1 listopada.
zakon
Wspólnota życia religijnego oparta na własnej regule i zobowiązaniach; w katolicyzmie zakony należą do instytutów życia zakonnego.
zakrystia
Pomieszczenie w kościele lub przy nim, w którym przechowuje się szaty, naczynia i księgi liturgiczne oraz przygotowuje duchownych i posługujących do nabożeństw.
zbawienie
Uwolnienie od zła i osiągnięcie ostatecznego dobra religijnego; w chrześcijaństwie pojednanie z Bogiem i udział w jego życiu dzięki Chrystusowi.
Zesłanie Ducha Świętego
Chrześcijańskie święto daru Ducha Świętego dla uczniów Jezusa, opisane w Dziejach Apostolskich i obchodzone pięćdziesiątego dnia od Wielkanocy.
zmartwychwstanie
Przywrócenie zmarłych do życia przez Boga; w chrześcijaństwie odnosi się do Jezusa oraz oczekiwanego powstania ludzi z martwych.
znak krzyża
Chrześcijański gest kreślenia krzyża na sobie, innej osobie lub przedmiocie, wyrażający wiarę i towarzyszący modlitwie oraz błogosławieństwu.